گلیم دستباف

گلیم، ساده‌ترین پاسخِ انسانِ کوچ‌نشین به نیازِ «سرِ زمین خوابیدن» بوده است: بدونِ گره‌هایِ پرزدار، بدونِ وزنِ فرش، فقط تار و پودِ فشرده که رنگ به رنگ می‌چیند. سبک است، تا می‌شود، در اسب‌بار جا می‌شود و هر ایل، هندسۀ خودش را در تارهاش داشته. همین ریشۀ عشایری، امروزِ گلیم را کالایی نایاب کرده: چیزی که در بازارِ ماشینیِ بی‌حاشیه، هنوز امضایِ یک دستِ بافنده را رویِ خودش دارد.

گلیم و فرش، چه‌وقت کدام

هر دو دستباف‌اند و هر دو زنده؛ انتخاب میانِ آن‌ها به چند پرسشِ روشن برمی‌گردد:

نرمیِ کفِ پا می‌خواهید یا سطحیِ صاف؟ پرزِ فرش، عایقِ گرمایی و نرمی می‌آورد؛ گلیمِ تخت‌بافت، سبک‌ترین پاسخ به همین فضاهاست.
جابه‌جایی دارید؟ گلیمِ ۱۰۰×۱۵۰ را یک‌نفر می‌بندد و می‌برد؛ فرشِ همتا، دو نفر و یک قالیشویی می‌خواهد.
سبکِ فضا: نقشِ هندسیِ گلیم با دکورِ مدرن، مینیمال و صنعتی زودتر صلح می‌کند؛ نقشِ گلدارِ فرش، کلاسیک‌پسندتر است.
بودجه: گلیم چون پرز و گره‌هایِ اضافی ندارد، معمولاً با مترِ پایین‌تری می‌آید و راهِ ارزانی برای واردشدن به دستبافِ اصیل است.
نگهداری: جارویِ ساده و تکاندن، در گلیم بسنده؛ قالیشوییِ تخصصی، هر دو تا چند سال یک‌بار.

از ریشۀ عشایری تا دیوارِ امروز

گلیم را امروز سه جور مصرف دارند: کفِ کنارِ تخت و گوشۀ مطالعه، زیرِ میزِ عسلیِ نشیمن‌هایِ کوچک، و رویِ دیوار — همان‌جا که هندسۀ رنگی‌اش نقشِ تابلو را می‌گیرد. در هر سه، سراغِ قطعه‌ای بروید که پشتِ کارش منظم باشد، ریشه‌هایش گره‌خورده و سالم بمانند و رنگش در نقاطِ پرتماش آبرفته نباشد؛ اگر حس می‌کنید محوشدگیِ رنگ، تاریخچۀ احترام‌انگیزِ کار است نه بی‌کیفیتی، آن گلیم مالِ شماست. معیارِ تشخیصِ دستباف از ماشینی، بی‌نظمیِ حسابیِ خطوط است: در گلیمِ دستبافت، هیچ خطِ صافی بی‌نقص کشیده نمی‌شود.

برای دیدنِ تنوعِ پرزدارِ همین خانواده، بخشِ فرش دستباف زیما را هم ببینید؛ و اگر برای اولین بار است خریدِ دستباف می‌کنید، نوشتۀ راهنمای خرید فرش در مجلۀ زیما، اصطلاحاتِ رج، پتینه و شرابه را که در برگۀ مشخصاتِ این قطعه‌ها می‌بینید، بی‌تعارف توضیح داده است.

گلیم و فرش، چه‌وقت کدام

هر دو دستباف‌اند و هر دو زنده؛ انتخاب میانِ آن‌ها به چند پرسشِ روشن برمی‌گردد:

نرمیِ کفِ پا می‌خواهید یا سطحیِ صاف؟ پرزِ فرش، عایقِ گرمایی و نرمی می‌آورد؛ گلیمِ تخت‌بافت، سبک‌ترین پاسخ به همین فضاهاست.
جابه‌جایی دارید؟ گلیمِ ۱۰۰×۱۵۰ را یک‌نفر می‌بندد و می‌برد؛ فرشِ همتا، دو نفر و یک قالیشویی می‌خواهد.
سبکِ فضا: نقشِ هندسیِ گلیم با دکورِ مدرن، مینیمال و صنعتی زودتر صلح می‌کند؛ نقشِ گلدارِ فرش، کلاسیک‌پسندتر است.
بودجه: گلیم چون پرز و گره‌هایِ اضافی ندارد، معمولاً با مترِ پایین‌تری می‌آید و راهِ ارزانی برای واردشدن به دستبافِ اصیل است.
نگهداری: جارویِ ساده و تکاندن، در گلیم بسنده؛ قالیشوییِ تخصصی، هر دو تا چند سال یک‌بار.

گلیم دستبافت

گلیم و فرش، چه‌وقت کدام

از ریشۀ عشایری تا دیوارِ امروز

زیردسته‌ها

گلیم دستبافت

گلیم و فرش، چه‌وقت کدام

از ریشۀ عشایری تا دیوارِ امروز

زیردسته‌ها

گلیم دستبافت مدرن 1007 — قابِ قرمزِ ترنجک‌دار با میدانِ خام

گلیم دستبافت مدرن 1006 — مثلث‌هایِ مرجانی در شبکهٔ خاکستری

گلیم دستبافت مدرن 1005 — جاجیمیِ خاکستری با چند خطِ قرمز

گلیم دستبافت مدرن 1004 — نوارهایِ رنگیِ بی‌قاب تا لبه

گلیم دستبافت مدرن 1003 — خطوطِ قرمز روی زمینهٔ خاکستری

گلیم دستبافت مدرن 1069 — لوزی‌های زنجیرِ سرمه‌ای روی نوار

گلیم قشقایی 1067 — شبکه لوزی کرم روی مشکی با صورتی

گلیم دستبافت مدرن 1066 — محراب نیلی روی زمینه خردلی

گلیم دستبافت مدرن 1065 — کف ابری با شانه‌های رنگی

گلیم دستبافت مدرن 1064 — بندهای سه‌رنگ آجری و خردلی و پترولی

گلیم دستبافت مدرن 1063 — دو ستون سرپیکان، میانه طوسی

گلیم دستبافت مدرن 1062 — ترنج‌های کشیده میان نوارهای سبز